Sortzetiko kardiopatia “jaiotzetik” agertzen dena dela ulertzen dugu, bizitzan zehar “eskuratzen” direnak ez bezala.
Jaiotzen malformaziorik ohikoenak dira: 8-10/1.000 haur. Gaur egun, %85ek baino gehiagok helduarora arte irauten dute bizirik, baina, batzuetan, bizitza osoan zehar arreta espezializatua behar duten ondorioak eta konplikazioak izaten dituzte.
Helduen kasuan, sortzetiko bihotzeko lesioen prebalentzia 100.000 biztanleko 250 kasu ingurukoa da.
Gaur egun, lehen aldiz historian, sortzetiko kardiopatiak dituzten paziente heldu gehiago daude pediatriakoak baino. Aldaketa demografiko horren ondorioz, asistentzia-unitate espezializatuak sortu behar izan dira. Aldez aurretik konpondu edo arindutako SK askoren fisiologia ulertzea zaila izan daiteke, eta horrek unitate horien sorrera ulertzen laguntzen du.
Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleak Helduen Sortzetiko Kardiopatien Unitate bat du, gaixotasun horien diagnostikoan, tratamenduan eta jarraipenean azpiespezializatutako profesionalek osatua. Hirugarren mailako ospitale eta erreferente gisa, Euskal Autonomia Erkidegoaren eta mugakide diren autonomia-erkidegoen eremua barne hartzen du, beste zentro batzuekin koordinatuta.
Arinak, moderatuak eta larriak izan daitezke, haien anatomiaren eta bihotz-funtzioan duten eraginaren arabera.
Trantsizio-programa
Askotan, pediatriatik helduen arretara igarotzea aldaketa traumatikoa da pazienteentzat. Profesional berberek urtez urte jarraipena egin ondoren, aldatzea eta beste lantalde batek baloratzea une kritikoa izan daiteke. Horri gaineratzen badiogu nerabezaroa garai konplexua eta erantzukizunak pixkanaka hartzeko unea dela, trantsizioa funtsezko urratsa dela uste dugu.
Horregatik, trantsizio-programa bat dugu, zainketen jarraipena egin ahal izateko.
Pediatriako kardiologoek eta helduen kardiologoek batera baloratzen dituzte pazienteak kontsultan. Garrantzitsua da ulertzea trantsizio hori prozesu mailakatua eta malgua dela, eta laguntza psikologikoa eta heziketa arlokoa ematen duten diziplina anitzeko lantaldeek artatzen dutela.
Azken helburua da pazienteak bere autonomia areagotzea, eta, urteekin, jarraipen medikoaren etenik ez izatea.
Diagnostikoa
- Sortzetiko kardiopatia asko haurdunaldiko kontroletan edo jaioberri aroan detektatzen dira.
- Sortzetiko kardiopatia mota batzuk denbora luzez oharkabean pasa daitezke eta helduaroan diagnostikatuak izan.
- Sindrome genetiko batzuk sortzetiko kardiopatia motaren batekin lotzen dira maiz, hala nola Down-en sindromea, DiGeorge-ren sindromea, Noonan-en sindromea, Williams-en sindromea, Turner-en sindromea….
Tratamendua
Tratamendu mota sortzetiko kardiopatia motaren araberakoa izango da:
Medikamentuak
Batzuetan pilulak behar dira bihotzari hobeto ponpatzen laguntzeko, likidoen erretentzioa kontrolatzeko, odola arinago egiteko edo arritmiak kontrolatzeko.
Bihotz-kateterismoa
Hodi luze, mehe eta malgu bat jartzen da, kateterra izenekoa, izterrondoko edo lepoko odol-hodi batean, eta bihotzeraino sartzen da.
Baliatu daiteke zuloak ixteko, bihotz-balbulak edo odol-hodiak irekitzeko edo bihotz-protesiak jartzeko.
Kirurgia
Kirurgia kardiakoan, zirujau batek toraxa irekitzen du bihotzean zuzenean lan egiteko.
Bihotz-transplantea
Kirurgia bidez konpondu ezin den sortzetiko kardiopatia konplexua izanez gero, edo bihotzak kirurgiaren ondoren huts egiten badu.
Oinarrizko aholkuak
- Ulertu zure kardiopatia ahalik eta ondoen.
- Jarraitu zure azterketa kardiologikoak egiten.
- Ezagutu ager daitezkeen sintomak eta zure kardiologoarekin komentatu.
- Bizimodu osasungarriaren alde egin. Ez erre, ez edan alkoholik, zaindu dieta eta mantendu jarduera fisikoren bat.
- Eduki aho-hortzen higiene ona: endokarditis-arriskua murrizten du.
- Hartu Medikazio guztia. Kontsultatu zure medikuarekin bigarren mailako edozein aldaketa edo ondorio posible.
- Dentistarengana joan aurretik, galdetu antibiotikoekin prebenitzeko aukera eta txertoak jartzeko beharrari buruz.
- Zaindu alderdi psikologikoa. Partekatu zure emozioak eta sentimenduak. Senideen, lagunen eta paziente-elkarteen laguntza baliatu. Ez zaude bakarrik!