Zer proba diagnostiko egingo dizkidate?

Odol-analisia, zenbait zehaztapen egiteko. Batzuetan, hainbat lagin-hodi atera behar izaten dira:

• Hemograma bat, hezur-muinak nola funtzionatzen duen ikusteko, odoleko zelulak ekoizteaz arduratzen den organoa. Anemia dagoen ikus dezakegu.
• Biokimika orokor bat, gibelak eta giltzurrunek nola funtzionatzen duten jakiteko eta nutrizio-egoera ezagutzeko.
• Proteinograma bat. Proba nagusia da, odoleko proteina normalak aztertzen dituelako, eta, mieloma anizkoitzaren kasuan, osagai monoklonala, paziente bakoitzaren mieloma definituko duen proteina.
• Serologiak, hainbat birus-infekzioren aurrean dugun immunitate-egoera ezagutzeko.

Gernuaren 24 orduko azterketa. Horren helburua da jakitea zenbat proteina kanporatzen diren gernuaren bidez, bai giltzurrunek behar bezala funtzionatzen ez badute gal daitezkeen proteina normalak, bai egunero zenbat proteina monoklonal iraizten diren.

Probarako prestatzea

Odol-probak egiteko ez da prestakuntza berezirik behar. Odola atera aurreko 8-12 orduetan baraurik egotea baino ez zaizu gomendatuko.

Gernuaren 24 orduko azterketa egiteko jarraibideak eta biltzeko materiala emango dizkizugu.

Tokia

Normalean, analisia zure osasun-zentroan egin ahal izango duzu.

Teknika horren bidez, hezur irisgarri bat ziztatzen da (normalean bularrezurra edo gandor iliakoa aldakaren atzealdean), hezur-muinaren lagin bat ateratzeko. Anestesia lokala jartzen da, eta, ondoren, hezurra ziztatzen da.

Muinaren xurgapena zertxobait mingarria da, baina oso beharrezkoa da Mieloma Anizkoitzaren hasierako azterketa egiteko. Teknika horri esker, muineko odolaren lagina lortuko dugu, honako azterketa hauek egiteko:

• Mikroskopioan behatzea: zelula plasmatikoen proportzioa desegokia den erakusten digu (muin-zelulen % 10etik gora).
• Immunofenotipoa: zelularen konposizioa da, dituen antigeno moten arabera, garapen-lerroari eta heldutasun-mailari dagokiona. Mieloma-zelula eta zelula plasmatiko normala antigenikoki desberdinak dira, eta horrek identifikatzeko eta tratamenduaren ondoren bilatzeko aukera ematen digu, tratamenduaren eraginkortasuna egiaztatzeko.
• Azterketa genetikoak: tumore guztietan bezala, alterazio genetikoak ikus daitezke tumore-zeluletan. Horietako batzuen pronostikoa ezagutzen dugu, eta horrek tratamendu hobea planifikatzeko aukera ematen digu.

Probarako prestatzea

Ez du prestakuntza berezirik eskatzen. Ez da baraurik egon behar. Antsietatea eragiten badizu, galdetu lasaigarririk har dezakezun.

Kontsultan, garrantzitsua da komentatzea, proba egiteko hitzordua proposatzen dizutenean, odolaren antikoagulatzaile edo antiagregatzaileren bat hartzen ari zaren odoljarioa errazteko. Bihotz-arazoak edo aurretiko tronboen aurrekariak izatean agintzen diren medikazioak dira. Kontsultan komentatzea ahaztu bazitzaizun, proba egiteko unean esan: arreta ematen dizuten medikuek egoera aztertuko dute, eta neurri bereziren bat behar duzun erabakiko dute (koagulazioa zuzendu, apositu lokal gehiago jarri…).

Anestesikoren bati alergia badiozun ere jakinarazi behar duzu. Gogoratu hortzetako ebakuntzarik edo bestelako prozedura kirurgikorik egin dizuten, eta jakinaraz iezaguzu; izan ere, anestesikoekiko tolerantzia aurrekoen berdina izango da.

Tokia

Eguneko Ospitaleko biopsia-gela izenekoan egiten da.

Kontsultan hitzordua emango dizute, eguna eta ordua adierazita.

Irudi-proben bidez, eskeletoari (edo beste organoren bati) eragiten dion lesiorik dagoen egiaztatzen da, mieloma anizkoitzari dagokionez, eta, halakorik badago, lesio-mota (plasmozitoma, haustura, lesio litiko zehaztugabea) zehazten da, tratamendurik egokiena planteatzeko.

Irudi-proba mota bat baino gehiago eska daiteke. Medikuek egokiena aukeratuko dute, sintomen arabera. Probek informazioa osatzeko aukera ematen dute. Era berean, diagnostikoa egiteko aukeratutako proba jarraipena egiteko eskatuko da, adierazitako kasuetan.

Hauek dira irudi-proba ohikoenak:

TAC (“eskanerra”)

Miaketa erraza eta azkarra da. Gorputz osoaren bereizmen handiko irudiak lortzen dira. Eskeletoa baloratzeko ez da beharrezkoa kontraste iodatua erabiltzea, baina erabiltzeko baimena eskatuko dizute, erradiologiako medikuek azterketa handitzea erabakitzen badute ere, hezurrezkoak ez diren egiturak hobeto ebaluatzeko.

Aurreko 4-6 orduetan baraurik egon behar duzu, eta Erradiodiagnostikoko Zerbitzuan egiten da.

Erresonantzia magnetiko nuklearra (EMN edo “erresonantzia”)

Ultrasoinu-proba oso sofistikatua da. Mielomak uki ditzakeen hezurretako eta ehun bigunetako alterazioak xehetasun handiz ebaluatzeko aukera ematen du.

Proba hau nahiko deserosoa da: gutxienez 20 minutu irauten du, eta ohatila itxi batean egon beharko zara, mugitu gabe. Makinak kolpe errepikatu erritmikoak egiten ditu, zarata eraginez.

Medikuek galdetuko dizute gorputzean gailu metalikorik duzun (taupada-markagailua, protesiak, klip kirurgikoak…) eta klaustrofobia daukazun; hala bada, beste aukera batzuk baloratuko dira (erresonantzia irekia, beste miaketa erradiologiko bat…).

Normalean ez da baraurik egon behar.

PET-TAC-18FDG (Positroi-igorpenaren bidezko tomografia edo “PET”, ingelesezko siglen arabera)

Miaketa horrek miaketa metabolikoa (PET) eta OTA konbinatzen ditu, irudien bereizmena hobetzeko. PETean erabiltzen den erradiofarmakoa glukosa markatua da, eta jarduera metaboliko handieneko eremuak adierazten ditu. Oro har, tumoreen kokapenak adieraz ditzakete.

Probarako prestatzea

Hitzordua ematen dizutenean azalduko dizute, baina baraurik egon beharko duzu eta diabetesa duzun esan beharko duzu, gluzemia kontrolatzeko. Baliteke denbora askoz egon behar izatea zerbitzuan (bi orduz gehienez), baina gailu modernoenek miaketa ordubete baino gutxiagoan egiteko aukera ematen dute. Ez zara denbora guztian proba egiten egongo; kontrastea organismoan banatzeko zain ere egongo zara.

Tokia

Medikuntza Nuklearreko Zerbitzua.