Mieloma anizkoitza tumore hematologiko mota bat da. Zelula plasmatikoen hazkunde anormalaren ondorioz hasten da, antigorputz espezifiko bat sortzen duen zelula immunitarioa. Zelula horiek hezur-muinean daude, eta ohi bezala funtzionatzen dutenean immunitate-sistemaren zati oso garrantzitsua dira, infekzioetatik defendatzen gaituzten antigorputzak sortzeaz arduratzen baitira.
Tumore bihurtzearen testuinguruan, kontrolik gabe hazten dira hezur-muinean, eta ezohiko immunoglobulinak sortzen dituzte, immunitate-sistemarako erabilgarriak ez direnak.
Sintomak
- Hezur-muina odoleko eta immunitate-sistemako zelulak sortzen dituen ehuna da. Hezur-trabekulen arteko guneetan dago, esponja baten zuloen betegarria balitz bezala. Zelula plasmatikoak kontrolik gabe hazten direnean, hezur-arkitektura normala alda dezakete, lesio litikoak (hezurra suntsitzea) eta eskeleto axialeko hezurren haustura (garezurra, bizkarrezurra, besoetako eta hanketako hezurrak…) ekarriz. Haustura horiek mina eragiten dute (adibidez, orno-zapalketak).
- Hezurrak oso gaixorik badaude, hezur-suntsiketak kaltzioa odolera isurtzea eragin dezake, hiperkaltzemia eraginez. Gaixotasun hori oso larria da, eta giltzurrunetako kaltea eta alterazio neurologikoak eragin ditzake (nahasketa, koordinazioa alteratzea, konbultsioak…).
- Batzuetan, kontrolik gabeko hazkuntza horrek tumoreak eragin ditzake hezurretan, bai eta, salbuespen gisa, ehun bigunetan ere (gongoilak, faringeko egiturak, hesteak…). Plasmozitoma deritze, eta sintoma lokalak sor ditzakete.
- Zelula plasmatikoak hezur-muinean ainguratzeko prozesuan, substantzia biokimikoak eta hanturazko molekulak sortzen dira, eta horiek, mieloman adierazkortasun handiagoa dutenez, anemia eta C proteina erreaktiboa igotzea eragin dezakete.
- Mieloma anizkoitzean, anemiak beste mekanismo batzuk izan ditzake, hala nola hezur-muineko globulu gorriak sortzen dituzten zelulak gutxitzea. Giltzurrunen funtzioa alteratzeagatik ere gerta daiteke, giltzurrun-funtzioak globulu gorrien eraketa erregulatzen baitu.
- Zelula plasmatikoaren zeregina immunoglobulinak sortzea da. Mielomaren kasuan, gehiegi sortzen ditu, baina mota zehatz bat bakarrik, proteina edo osagai monoklonala (M osagaia) deitzen duguna. Organismoa odoleko gehiegizko proteina hori gernuaren bidez kanporatzen saiatzen da. Batzuetan, giltzurrunek gainezka egiten dute, eta proteinak giltzurrun-glomeruluetan eta -tubuluetan prezipitatzen dira, giltzurrun-gutxiegitasuna eraginez.
- Bestalde, M osagaiaren mota bat gehiegi izateak immunoglobulina normal gutxiago sortzea dakar, immunoeskasia eta infekzio-arriskua eraginez.
Laburbilduz, hauxe da mielomaren koadro klinikoa: osagai monoklonala, hezur-afekzioak eragindako mina, anemia, hiperkaltzemia eta giltzurrun-gutxiegitasuna.
Normalena da koadro osoa ez agertzea, baizik eta seinale eta sintometako bat edo bi bakarrik agertzea, edo, are gehiago, beste arrazoi batengatik egindako errutinazko analisien ondorioz ustekabean aurkitzea.
Mieloma anizkoitza duzulako susmoa duzunean, hematologiako kontsulta espezializatura bideratuko zaituzte. Diagnostikoa egiteko beharrezko probak proposatuko dizkizute, bai eta zure osasun-egoera baloratzeko beste proba batzuk ere, beharrezko tratamenduak hasi aurretik.
Azterketa egin ondoren, ohikoena zelula plasmatikoen gaixotasunen hiru faseetako batean egotea da:
- Zalantzazko esanahia duen gammapatia monoklonaleko fasea
- Mieloma anizkoitz geldoaren edo asintomatikoaren fasea
- Mieloma anizkoitz sintomatikoaren fasea
Osagai monoklonala agertzen da (proteina-mota zehatz bat gehiegi sortzea), baina onbera da eta ez du tratamendurik behar. Jarraipena kontsulten bidez egingo da, eta aldaketa analitikorik ez badago, Lehen Mailako Arretako medikuaren kontsulten bidez egin ahal izango da jarraipena.
Mieloma anizkoitzaren ebidentzia dago, baina fase latentean dago. Fase honek hilabeteak edo urteak iraun ditzake, lesiorik edo alteraziorik eragin gabe, bizi-kalitatea mantenduz. Hematologiako espezialistak jarraipen-plan bat ezarriko dizu kontsultetan, eta alarma-seinale edo -sintomaren bat agertuz gero, egoera ebaluatzeko probak errepikatuko edo eskatuko ditu.
Gaixotasunaren zantzu batzuk (osagai monoklonal asko, proteina-zati batzuen arteko harreman anormala, anemia…) edo sintomak (mina, nekea…) agertzen dira. Fase honetan, egin beharreko probak mielomak zenbateraino erasan duen eta zure egoera funtzionala ezagutzera bideratuta daude, tratamendurik onena proposatzeko.
Mieloma hezur-muineko zelula plasmatikoen tumorea da, eta mina, anemia edo giltzurrun-gutxiegitasuna eragin dezake.
Mieloma Anizkoitzaren susmoa izanez gero, proteinen azterketa barne hartzen duen odol-analisi bat egiten da. Zure lehen mailako arretako medikuak ebaluatuko zaitu eta Hematologiara bideratuko zaitu azterketa egiteko.